Spotkania z Niewi(a)domym

Jak zapisać swoje imię alfabetem Braille’a? Jak rozpoznać przedmiot dotykiem? Jak zaproponować pomoc osobie niewidomej? Podczas „Spotkań z Niewi(a)domym” dzieci i młodzież poznawały odpowiedzi wspólnie z osobami niewidomymi i słabowidzącymi, które prowadziły zajęcia i dzieliły się swoim doświadczeniem.

Fundacja Otwarty Świat WOMAI przygotowała w Krakowie bezpłatne warsztaty odpowiadające na brak wiedzy o codziennym funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnością wzroku. Niewiedza i obawa przed niewłaściwym zachowaniem mogą utrudniać kontakt, a także wzmacniać stereotypy dotyczące samodzielności, pracy czy zainteresowań osób niewidomych.

Warsztaty odbywały się w przestrzeni Centrum Nauki i Zmysłów WOMAI. Uczestnicy korzystali z gier sensorycznych i planszowych z zasłoniętymi oczami, poznawali alfabet Braille’a i zapisywali swoje imiona. Tworzyli również tyflografiki – wypukłe prace przedstawiające ulubione zwierzęta, wykonane z materiałów o różnych fakturach. Następnie prezentowali je prowadzącemu, sprawdzając, jak ich pomysły można odczytać dotykiem.

Ważną częścią spotkań była rozmowa o pomaganiu w codziennych sytuacjach oraz pokaz poruszania się z białą laską. Dzieci mogły zadawać pytania, wyjaśniać wątpliwości i bezpośrednio obserwować samodzielność prowadzących. Osoba niewidoma lub słabowidząca występowała w roli edukatora, a widzący asystent wspierał przebieg zajęć. Taka formuła pozwalała poznawać temat poprzez relację i wspólne działanie.

Do udziału zaproszono przede wszystkim podopiecznych placówek opiekuńczo-wychowawczych, świetlic i instytucji wsparcia dziennego. Bezpłatna oferta ułatwiła dostęp do zajęć dzieciom, które mają mniej możliwości korzystania z podobnych propozycji. Program dostosowywano do wieku i potrzeb grup. Podczas spotkania z podopiecznymi Stowarzyszenia „Tęcza” zadania prowadziły wolontariuszki z doświadczeniem w nauczaniu specjalnym, współpracując z opiekunami uczestników.

W ankietach uczestnicy deklarowali wzrost wiedzy o życiu osób niewidomych i słabowidzących oraz sposobach udzielania im pomocy. Zdobyli praktyczne wskazówki, które mogą wykorzystać na ulicy, w sklepie czy komunikacji miejskiej. Bezpośrednie spotkanie stworzyło też okazję do przełamywania niepewności i stereotypów, które utrudniają codzienne relacje.

Zainteresowanie placówek skłoniło Fundację do zorganizowania dodatkowych spotkań bez zwiększania kosztów projektu. Inicjatywa połączyła pracę wolontariuszy widzących, niewidomych i słabowidzących ze wsparciem instytucji pracujących z dziećmi oraz partnera udostępniającego przestrzeń.

Podstawą dalszego oddziaływania są zdobyta wiedza, doświadczenie bezpośredniego kontaktu oraz przygotowane pomoce edukacyjne. Zespół podsumował realizację i omówił możliwości kontynuacji. Projekt wyróżniało połączenie edukacji sensorycznej z prowadzeniem zajęć przez osoby, których doświadczenia były ich głównym tematem — uczestnicy poznawali je jako samodzielnych, kompetentnych przewodników.